هوایی که نفس می کشیم دیگر مثل گذشته نیست، حتی در روزهایی که پاک اعلام می شود انگار با هوای سال های گذشته فاصله دارد. گاهی از نقاط مرتفع که به شهر نگاه می کنیم گرد و غبار نظرمان را جلب می کند، توده ای کدر که روی شهر سایه انداخته است و ما کمتر از آن خبر داریم، اما این سایه حاصل و مقصر اصلی هوای نامناسب شهر چیست؟ آلودگی هوای بجنورد در گرو عوامل مختلفی است؛ استفاده از سوخت های فسیلی، شرایط توپوگرافی، وجود سنگ شکن های غیر استاندارد که در حریم شهرها فعالیت می کنند و دلایلی دیگر دست به دست هم می دهند و گاهی هوا را غیر قابل استنشاق می کنند. وضعیت سنگ شکن ها در بجنورد به گونه ای است که در ماه های نخست امسال موجب گلایه مدیر کل حفاظت محیط زیست استان شد و او در جلسه ای که میزبان شورای اسلامی شهر بجنورد بود دغدغه های خود را در این خصوص مطرح و اعلام کرد: «شرایط توپوگرافی بجنورد به ما این نشانه را می دهد که دچار عارضه آلودگی هوا هستیم و متاسفانه در آینده تشدید خواهد شد. در خصوص سنگ شکن ها انتظار ما این است که شهرداری ابتدا کار را از خارج کردن سنگ شکن خود آغاز کند زیرا وقتی خارج از شهر بوده بدون مجوز ساخته شده و در برخورد با سنگ شکن های دیگر به ما بارها اعلام شده، زورتان به شهرداری نمی رسد و ما جوابی نداریم و توقع مان این است که در این زمینه به ما کمک کنید.»گفته می شود انتشار گرد و غبار و ریزگردها در استان و مرکز استان بیشتر منشأ و کانون داخلی دارد مانند سنگ شکن ها، اراضی بایر و زمین های کشاورزی رها شده که در بجنورد بسیار دیده می شوند. وجود کانون های ریزگرد در مرکز استان در کنار شرایط توپوگرافی وضعیت نامناسبی را برای بجنورد ایجاد کرده است؛ شرایطی که گاهی به مرز هشدار می رسد.طبق آمار ارائه شده، وجود ۲۲ سنگ شکن در حریم و پیرامون بجنورد یکی از کانون های ریزگرد داخلی است که از سال های گذشته بسیار در خصوص سامان دهی آن ها صحبت شده اما هیچ گاه اجرایی نشده است. گفته می شود این امر در تغییر هوای بجنورد دخیل بوده است، به نحوی که امروزه به راحتی می توان ذرات معلق در هوا را دید. بهمن سال ۹۷ یکی از مسئولان در اداره کل حفاظت محیط زیست استان اظهار کرد: شهرداری بجنورد اعلام کرده در برنامه ای ۶ ماهه سنگ شکن های خود را از محدوده شهری بجنورد خارج می کند اما تغییرات در شهرداری و مدیریت شهری مجال این اقدام را گرفته است و هنوز بجنورد سنگ شکن ها را مقابل خود می بیند. در این میان، استانداری خراسان شمالی به این موضوع ورود کرده است تا شاید یک بار برای همیشه وضعیت نابه سامان سنگ شکن های بجنورد سامان دهی شود.یکی از بانوان کهنسال شهر می گوید: بیشتر از ۵ سال است که می توانم ذرات گرد و غبار را در خانه و روی مبلمان ببینم و هر روز بیشتر می شوند. «داوری» با بیان این که ذرات ریز گرد و غبار موجب شده اند نتوانم به درستی نفس بکشم و حتی در خانه به شدت گرفتار آن هستم، ادامه می دهد: با این که آسمان شهر نسبت به برخی از شهرهای مجاور صاف تر است اما دارای ذراتی است که نشان می دهد هوای بجنورد پاک نیست.او البته اضافه می کند: زمانی که از شهر خارج می شویم تازه متوجه آلودگی هوای بجنورد می شویم. در چند سال گذشته هوای شهر سنگین شده است و گاهی که از مسیر تهران از شهر خارج می شویم می توانیم به راحتی آلودگی انباشته شده روی شهر را ببینیم.
«آگاهی» یکی دیگر از شهروندان بجنورد و ساکن شهرک فرهنگیان است که می گوید: از این شهرک به راحتی می توان وضعیت هوای بجنورد را سنجید زیرا از ارتفاع این شهرک به خوبی آسمان شهر دیده می شود.
او می افزاید: برخی روزها آلودگی هوای شهر به خوبی از این منطقه نمایان است که بیشتر منشأ داخلی دارد و به نظر می رسد به دلیل سنگ شکن هایی است که به شکل غیر استاندارد در محدوده بجنورد فعالیت می کنند.او مانند بسیاری از شهروندان مطالبه ای دارد و می خواهد یک بار برای همیشه به این موضوع رسیدگی شود تا شهروندان شاهد ریزگردها و گرد و غبارهای ناشی از این واحدها نباشند.یک کارشناس محیط زیست می گوید: کانون ریزگردها در بجنورد داخلی و خارجی و کانون داخلی علاوه بر سنگ شکن های شهر، زمین های بایر و اراضی رها شده کشاورزی است زیرا کاهش منابع آبی اراضی کشاورزی اطراف شهر را به زمین های بایر تبدیل و از طرفی شخم زدن و شیار اراضی در زمین های بالادست به ویژه در سمت اسفراین و حوزه شمالی شهر مسائلی را در این باره ایجاد کرده است.معاون نظارت و پایش اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی اخبار تازه ای در این خصوص دارد. بنا به گفته «هراتی»، دفتر فنی استانداری خراسان شمالی به این موضوع ورود کرده و اکنون سامان دهی سنگ شکن های بجنورد در کارگروه های مربوطه در حال بررسی است تا شاید یک بار برای همیشه به این پرونده خاک گرفته رسیدگی شود.این مسئول که از خلف وعده شهرداری بجنورد برای خروج واحد سنگ شکن خود خبر می دهد، می گوید: همچنان سنگ شکن شهرداری در حریم شهری بجنورد قرار دارد و ما از طریق استانداری پیگیر این موضوع هستیم. وی با بیان این که ۲۲ سنگ شکن در بجنورد قرار دارند، ادامه می دهد: ۳ سنگ شکن در حریم بجنورد و دیگر سنگ شکن ها اگرچه در خارج از حریم هستند اما فاصله کمی تا شهر دارند و فعالیت غیر استاندارد و آلایندگی آن ها موجب بروز مشکلاتی برای این شهر شده است.وی می گوید: استقرار برخی از این سنگ شکن ها در بجنورد مطابق با ضوابط، غیر مجاز است و باید هر چه زودتر تعیین تکلیف شوند و دیگر سنگ شکن ها اگرچه باید با سیستم آب پاش روشن و غبار گیر فعالیت کنند، اما این کار را نمی کنند و موجب آلایندگی شده اند.
این مسئول با بیان این که سنگ شکن شهرداری در حریم شهری بجنورد قرار دارد، ادامه می دهد: در زمانی که «پرویزی» استاندار خراسان شمالی بود، بخشنامه ای به راه و شهرسازی، محیط زیست و منابع طبیعی ارسال شد و با توجه به وضعیت توپوگرافی بجنورد، سنگ شکن ها و معادن اطراف، فارغ از این که در داخل یا حاشیه حریم شهر قرار دارند، از محل کنونی خود به جایی منتقل شوند که شهر از آن ها متاثر نشود. وی ابرازمی کند: با توجه به بخشنامه مورد نظر و اتمام قرارداد برخی سنگ شکن ها، اکنون راه و شهرسازی نمی تواند قرارداد آن ها را تمدید کند، بنابراین مصوبه و بخشنامه سال های قبل برای تعیین تکلیف به استانداری ارسال شده تا نحوه جانمایی این سنگ شکن ها و ادامه فعالیت شان مشخص شود.