شکفتن لاله های واژگون زرد و بنفش در خراسان شمالی بر بلندای کوهسارهای مرتفع و در خنکای مرغزارهای سرسبز این خطه چون تابلوی بی بدیل خودنمایی می کند که هر گردشگر نوروزی را مجذوب خود می کند.

دشت لاله های واژگون خراسان شمالی دارای پوشش گیاهی بسیار زیبا و ارزشمند، در دو نوع زرد و بنفش است، نزدیکی دشت لاله های واژگون به دیگر جاذبه های گردشگری، این منطقه را به یکی از تفرجگاه های مهم کشور در فصل بهار تبدیل کرده است.
نام دشت لاله های واژگون کوهرنگ در استان چهارمحال و بختیاری را شنیده اید اما شاید آن را از نزدیک ندیده باشید که در این صورت یکی از زیباترین طبیعت های ایران را از دست داده اید، نایاب ترین گل جهان لاله واژگون در استان خراسان شمالی نیز وجود دارد که این خطه را به بهشتی تبدیل کرده است.
دشت لاله های واژگون خراسان شمالی یکی از دیدنی ترین مناطق گردشگری ایران در فصل بهار است اما این جاذبه نایاب در کشور شناخته شده نیست.
استان خراسان شمالی در حدفاصل دو قطب سیاحتی شمال و زیارتی مشهدمقدس واقع شده که سالانه در ایام تعطیلات نوروز مسافران و زائران زیادی از این خطه تردد می کنند در این استان هشت هزار و ۷۰۰ جاذبه گردشگری شناسایی شده در حوزه های مختلف وجود دارد که وجود دشت های لاله واژگون جلوه ای دیگر به این استان بخشیده است.
رخ نمایی و جلوه گری لاله های واژگون زرد و بنفش، به عنوان یکی از کمیاب ترین گل های جهان، در ارتفاعات خراسان شمالی، از جاذبه های بهاری این خطه به شمار می رود.
ارتفاعات، کوه ها و دشت های سرسبز برخی از مناطق خراسان شمالی فروردین و اردیبهشت رویشگاه انواع گل های زیبای وحشی بخصوص لاله واژگون است که منظره چشم نواز، دل انگیزی و رویایی را بوجود می آورد.
آراسته شدن کوهسار ها و دشت های سرسبز در این خطه با گل لاله های واژگون منتظر حضور گردشگران و علاقه مندان به طبیعت، گل های وحشی و دارویی است.
رویش هزاران بوته لاله واژگون در ارتفاعات این استان چشم اندازی بکر و کم نظیر ایجاد می کند که گردشگران و طبیعت گردان تنها یکبار در طول سال می توانند شاهد آن باشند.
دیدن لاله های سر به زیر در دامنه کوهستان، می تواند سفر بهاری به یاد ماندنی را برای هر تماشاگری رقم بزند.
به گزارش ایرنا این گل زیبای وحشی را می توان در چند نقطه از ایران از جمله دامان کوه های بهار، پلنگ و جوزک در استان خراسان شمالی دید اما دیدن این گل های زیبا در کوه و دشت های خراسان شمالی که به رنگ های زرد و بنفش است از این جهت متفاوت و ممتاز است.
رویش و جلوه گری بهاره لاله های واژگون در ارتفاعات خراسان شمالی از زیباترین جلوه های بکر و طبیعی این خطه است که بیننده را مسحور زیبایی خلقت خداوند می کند که در فروردین ماه این گل ها در این مناطق خودنمایی می کنند.
اگرچه استان خراسان شمالی از نظر جاذبه های گردشگری طبیعی بسیار غنی است اما زیبایی لاله های واژگون که بر بلندای کوهسارهای مرتفع و در خنکای مرغزارهای سرسبز این خطه می روید چون تابلوی بی بدیل، دیگر جاذبه های طبیعی این خطه را تحت الشعاع خود قرار می دهد.
عمده رویشگاه های این گونه کمیاب گیاهی در کوه خمبی و سرای در شهرستان گرمه، دوراهی دشت، کوه بهار، کوه پلنگ و جوزک در شهرستان مانه و سملقان، کوه اسدلی در میانه بجنورد و اسفراین و کوه تکل قوز در شهرستان راز و جرگلان شناسایی شده است.
لاله های واژگون با همه زیبایی مسحور کننده، سر به زیر و تسلیم، خود را به نسیم دل انگیز بهاری سپرده و با هر نرم بادی از سویی به سویی خم می شوند که تماشای آنها بیننده را به افتادگی در برابر ذات احدیت فرامی خواند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی می گوید: لاله واژگون از گیاهان علفی پیازدار چند ساله از خانواده سوسنی ها با نام علمی (fritillna) است که در مناطق وسیعی از فلات ایران می روید.
حسن وحید در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: این گل ها به دلیل اینکه مقدار زیادی شبنم در بین گلبرگ های آن جمع شده و سپس به زمین می چکد به گل اشک و یا اشک مریم نیز موسوم شده است.
وی گفت: عمر این گیاه بسیار اندک است و گل دهی آن بسته به نوع اقلیم مناطق مختلف متفاوت است به طوری که در خراسان شمالی در فروردین و در سایر مناطق تا اواسط اردیبهشت ماه دیده می شود.
وی افزود: تاکنون بیش از ۶۰ گونه مختلف این گونه گیاهی در دنیا و ۱۵ گونه آن در ایران شناسایی شده است.
وی گفت: گونه گرگانی لاله واژگون با ارتفاع ۵۰ تا ۸۰ سانتی متر با گلهای زرد کمرنگ متمایل به لیمویی قابل مشاهده است.
وحید به جنبه های مختلف ارزشی این گونه گیاهی اشاره کرد و افزود: لاله واژگون علاوه بر زیبایی طبیعی و جنبه گردشگری، دارای خواص دارویی نیز هست.
به گفته وی عمده خاصیت دارویی این گونه مربوط به پیاز آن است که در قسمت زیرین یقه گیاه زیر خاک مدفون است و چنانکه در منابع آمده دارویی موثر برای درمان دردهای روماتیسمی و درد مفاصل و پاک کننده کبد است.
وی در عین حال افزود: این گیاه از نظر دارویی در رده گیاهان سمی قرار دارد و مصرف خودسرانه آن می تواند مشکل ساز شود که حتما باید زیر نظر پزشک صورت گیرد.
وی اظهار داشت: این گیاه صبغه تاریخی نیز دارد و زمانهای بسیار قدیم از جنبه های مختلف مورد استفاده انسانها بوده و آثاری از آن در نقش ستونهای سلسله ساسانی در موزه طاق بستان در کنار نقش پادشاهان ساسانی دیده می شود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی گفت: در میان لاله های شناخته شده ایرانی لاله واژگون از شهرت و زیبایی منحصر به فردی برخوردار است و همه ساله تعداد زیادی از مردم در فصل بهار برای تماشا به رویشگاه های آن سرکشی می کنند.
وی در عین حال از برخی تعرض ها به عرصه های رویش این گونه زیبای گیاهی انتقاد کرد و افزود: چرای عرصه های رویش این گونه توسط احشام، برداشت غیرمجاز آن برای عرضه در بازار و تخریب رویشگاه های آن برای توسعه کشتزارها از مسایلی است که حیات این گونه را تهدید می کند.
لاله واژگون خراسان شمالی از نظر ارتفاع و رنگ با لاله واژگون استان های چهارمحال و بختیاری و کهکیلویه و بویر احمد متفاوت است و عمدتا با دو رنگ زرد و بنفش کمرنگ در جای جای مناطق خراسان شمالی و عمدتا در ارتفاعات بالای ۱۵۰۰ متر می روید.
شناسایی، معرفی و حفظ این گل وحشی زینتی و دیگر گونه ها در استان می تواند نقش موثری در رونق صنعت گردشگری منطقه داشته باشد.
لاله واژگون از گل های بهاری است که به طور طبیعی در ماه های فروردین و اردیبهشت گل می دهد و گل های آن بسیار جذاب اما با عمری کوتاه است.
لاله واژگون از زیباترین گیاهان زینتی دنیا است که بازارپسندی بالایی را دارد و بازارهای کشورهای اروپایی و آمریکایی توجه خاصی به این گیاه نشان می دهند، این گل به دلیل دارا بودن ساقه‎های بلند و قوی می تواند به عنوان گل شاخه بریدنی به اقصی نقاط دنیا صادر شود.
لاله واژگون مقاومت زیادی در برابر سرما و سازگاری ویژه ای با دامنه های سنگلاخی و صخره ای دارد و چنانچه زیستگاه این گل به وسیله انسان و دام تخریب نشود، توانایی پوشاندن عرصه های وسیعی از طبیعت را با رویش هزاران شاخه زیبا دارد.
گیاه لاله واژگون از جمله گیاهان در خطر انقراض کشور است که هرساله به دلیل برداشت غیرقابل کنترل گل و پیاز از رویشگاه های طبیعی، بیش از پیش در معرض نابودی قرار دارد، از دست دادن این نعمت بزرگ که از میلیون ها سال پیش به ما به ارث رسیده است، ضایعه ای بزرگ خواهد بود.
به علاوه شکل و رنگ و اندازه گل آن بسیار زیبا و مناسب برای پارک ها و باغ ها است و می‎تواند رقیبی جدی برای لاله‎ها و سنبل‎هایی باشد که اکنون در تمامی نقاط جهان کشت و کار می‎شوند و این گونه قابلیت فروش به صورت گیاه گلدانی را نیز داراست.
استان خراسان شمالی به دلیل وجود مناطق کوهستانی، عرصه های جنگلی و مراتع سرسبز، از تنوع کم نظیر گیاهی برخوردار است و تاکنون ۳۵۰ گونه گیاهی در آن شناسایی شده که ۵۰ درصد این گونه ها جنبه دارویی و صنعتی نیز دارد.
در سال های گذشته توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان شمالی و شهرداری جشنواره لاله های واژگون در منطقه خمبی و سرابی شهرستان گرمه در اردیبهشت برگزار و از استقبال خوبی برخوردار شد.
هدف از برگزاری این جشنواره نیز معرفی این جاذبه طبیعی و شناساندن رویشگاه لاله های واژگون به مردم و جذب گردشگر به این منطقه عنوان شده بود.
وجود لاله های واژگون زرد در طبیعت بکر در کنار سایر جاذبه های طبیعی و گردشگری خمبی جلوه ویژه ای به این منطقه داده است و ضمن معرفی گیاهان دارویی منطقه، از خطر انقراض این ثروت ملی طبیعی جلوگیری کرده و توانایی بالقوه این منطقه معرفی خواهد شد.
لاله واژگون در استان خراسان شمالی از گونه های خیلی کمیاب گیاهی است و چیدن آن توسط بهره برداران و تبدیل رویشگاه های این گونه به کشتزارهای گندم و جو از عوامل تهدید آن است.
لاله واژگون علاوه بر ارزش تفرجگاهی و ایجاد چشم انداز قابل توجه، دارای ارزش دارویی نیز هست به طوری که جوشانده پیاز خشک شده این گیاه برای رفع دل پیچه، ناراحتی های همراه با گریه کودکان، بی خوابی نوزادان و دفع مرض استسقاء (تشنگی) موثر است.
محل رویش این گیاه در دو سه سال گذشته مختص استان چهارمحال و بختیاری و استان های غربی و جنوبی کشور تلقی می شد که مناطقی از خراسان شمالی از قبیل کوه های خمبی و سرای در شهرستان گرمه، قسمت های غربی کوه آلاداغ، منطقه جوزک، کوه پلنگ و بزداغی در مانه و سملقان، کوه بهار و سالوک در جاجرم، قسمت هایی از کوه اسدلی در بجنورد و کوه تکل قوز در نوار مرزی راز و جرگلان محل رویش این گل است.
لاله واژگون روییده در استان های غربی و جنوبی کشور با همتایان آنها در خراسان شمالی از لحاظ رنک تفاوت هایی دارد به طوری که لاله های خراسان شمالی به رنگ زرد و بنفش است و حال آنکه گل های رسته بر دامنه های استان های جنوبی و غربی به رنگ قرمز است.