مسئله مدیریت پسماند و زباله شهری در خراسان شمالی

http://n-khorasan.epage.ir/images/n-khorasan/news/wast_man.png

مهمترین مسئله زیست محیطی شهرهای استان خراسان شمالی، به ویژه بجنورد، مدیریت غلط پسماندو زباله های شهری است که هر از چندگاهی با سوزاندن و دفن در مکان نامناسب نمود پیدا می کند.
متاسفانه برخی مدیران شهری،مدیریت پسماند را سوزاندن زباله ها وبرخی دفن درمکانی دورتر از شهر و مدیر دیگری دفن در مکان مناسب،براساس اصول علمی مکان یابی می داند.
و مدیران تحصیل کرده در این حوزه هم به مکان یابی دفن زباله وگاها بازیافت آن بسنده می کنند.
متاسفانه در جلسات با موضوع مدیریت پسماند شهری،همه به دنبال پیداکردن راه حلی مناسب برای جمع آوری،انتقال ،تفکیک و سپس دفن ویا بازیافت هستند و کمتر کسی به دنبال راه حلی برای کاهش تولید پسماند است.
یکی از دلایل شکست مدیریتی در مسئله پسماند ها رعایت نکردن اصول دقیق علمی برخورد با آن است،اولین اقدام و مهمترین اقدام در مدیریت پسماند کاهش تولید آن است وقتی مدیران شهری در گام اول یعنی کاهش تولید ناموفق عمل کنند و به دنبال مراحل دیگر این چرخه مدیریتی مثل جمع آوری،انتقال،تفکیک در ایستگاه ها ،بازیافت و دفن باشند، بدان معنی است که در مدیریت پسماند شهری شکست خورده اند.
باید به این درک برسیم که یعنی پیشگیری بهتر از درمان است.
۹۰ درصد سیاستهای مدیریتی بایستی، بر فرهنگ سازی،ایجاد زیرساخت و قوانین کاهنده در جهت تولید پسماند باشد.

راه حل چیست؟

برای کاهش تولید پسماند دو مولفه زیر را بایستی مد نظر داشته باشیم:
۱)    کاهش تولید زباله باسیاست های فرهنگی،زیرساختی و قانونی
۲)    تفکیک از مبدا پسماند و جلوگیری از انتقال آنها به ایستگاه ها و محل دفن زباله
شاید شنیده باشید که زباله طلای کثیف است .به نظر می رسد این شعار چندان صحیح نیست،چراکه افراد به کاهش تولید زباله ترغیب نمی کند. بهتر است در برخورد بازباله آنرا مشکل و مسئله بدانیم تا طلا .
این شعار فقط برای جوامعی خوب است که در کاهش زباله ناموفق عمل کرده اند و یا برای کاهش تولید آن برنامه ای ندارند.
برای کاهش تولید پسماند چه کنیم:
۱)فرهنگ سازی و تبلیغات
۲)قوانین و مالیات بر کالاهای زباله ساز مصرفی غیر ضروری، مثل کیسه های پلاستیکی
۳)ایجاد سامانه یکپارچه جمع آوری پسماند های قابل بازیافت به صورت خود اظهاری

ایده ایجاد سامانه یکپارچه جمع آوری پسماند های قابل بازیافت به صورت خود اظهاری:

در این سامانه که به صورت یک تارنمای اینترنتی و تلفنی عمل می کند به هر خانواده کیسه ها و سطل های مخصوص برای تفکیک زباله از مبدا داده خواهد شد و خانوارها به محض پرشدن این جایگاه های خانگی با تلفن و یا از طریق سایت به اطلاع شرکت می رسانند و پسماند از آنها تحویل گرفته می شود و در ازای آن مبلغی به فرد پرداخت می گردد.
مزایای این سامانه یک پارچه:
۱)تفکیک از مبدا زباله ها
۲)کاهش حجم و جرم زباله تولیدی جهت دفن در لند فیل ها
۳)ایجاد اشتغال
۴)و…
در کلام آخر مدیران شهری مانند پزشکی هستند که می بایست راه حلی برای پیشگیری از بیماری را ارائه دهند و اگر در پیشگیری ناموفق بودندبه دنبال درمان باشند.اگر در پیشگیری ناموفق باشیم و به درمان اکتفا کنیم یعنی ما در مدیریت مسئله شکست خورده ایم.امیدواریم در مدیریت پسماند به دنبال کاهش تولید آن باشیم.

هادی مرادی برزل آباد
دانشجوی کارشناسی ارشد آلودگی محیط زیست
hadimoradiir@yahoo.com