عوامل تشدید کننده وقوع سیلاب
نویسنده : دکتر محمد فرامرز معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی
رودخانه ها از نظر ابعاد و اندازه، طی سالیان متمادی و طولانی بر اثر این که سیل های مختلفی را تجربه می کنند به یک حالت متعادل می رسند و شیب، ابعاد و اندازه رودخانه ها به گونه ای می شود که می تواند سیلاب را عبور دهد و این موضوع تا زمانی مشکلی ندارد که ما وارد حریم و حد بستر رودخانه ها نشویم؛ اما زمانی که انسان ها وارد حریم و حد بستر  رودخانه ها می شوند و آن ها را  تصرف می کنند، شیب و ابعاد و اندازه را تغییر می دهند و تعادل را به هم می زنند، در نتیجه دچار مشکل می شویم، یعنی ظرفیت عبور سیلاب از رودخانه ها را کاهش می دهند که منجر به آسیب می شود؛ آسیبی که ممکن است بر اثر ورود انسان ها در حوزه ساخت و سازها و تاسیسات زیربنایی و تصرف در بخش کشت و کار در حریم رودخانه ها باشد که تمام آن ها موجب وارد کردن آسیب به حوزه رودخانه ها می شود.
تصرف حریم و بستر رودخانه باعث افزایش آسیب های ناشی از سیل می شود و خسارت سیل را افزایش می دهد و در عین حال مطالعاتی که در کشور در خصوص حد و حریم رودخانه ها انجام می شود برای حفاظت از این مسئله است. شرکت آب منطقه ای خراسان شمالی نیز با توجه به بضاعتی که دارد در این زمینه مطالعاتی انجام داده  ولی لازمه و ضرورت حفاظت از رودخانه ها تکمیل این مطالعات است زیرا تا زمانی که حریم و بستر رودخانه ها مشخص نباشد نمی توان از آن ها محافظت کرد به ویژه این امر در رودخانه های اصلی استان که کالشور و اترک است یک ضرورت محسوب می شود.
با توجه به این که در سال های اخیر با پدیده های مختلف و با شدت بالایی به خصوص در موضوع سیل مواجه هستیم، باید این مسئله آسیب شناسی شود. وقوع سیلاب در کشور ما بنا به دلایل طبیعی و انسانی رخ می دهد که  تغییر اقلیم، خشکسالی، کمبود بارندگی و وقوع بارش های شدید با دوره کوتاه در فصول گرم سال، عوامل طبیعی هستند.
 تخریب سرزمین، توسعه شهرها، افزایش بهره برداری از منابع آبی، تصرف و تجاوز به حریم رودخانه ها و ساخت و سازها در حریم و بستر آن ها هم عوامل انسانی هستند که در تشدید وقوع سیلاب و آسیب های ناشی از سیل موثرند.