بررسی چرایی جایگزین نشدن پساب بجای آب چاه در پتروشیمی خراسان؛

ادامه حیات پتروشیمی خراسان با مرگ سفره های آب زیرزمینی

مجتمع صنعتی پتروشیمی خراسان از سال ۷۲ تا کنون با استفاده از منابع آب آهکی هشت حلقه چاه و آب رودخانه اترک چرخ های تولید خود را چرخانده است اما طی دو سال اخیر جایگزینی پساب تصفیه خانه بجنورد بجای این منابع آبی در اختیار این مجتمع که در حال افت هستند به یک مطالبه بسیار مهم عمومی و رسانه ای تبدیل شده است.
ادامه حیات پتروشیمی خراسان با مرگ سفره های آب زیرزمینی,

به گزارش عصر اترک، همانطور که همه می دانیم حوزه صنعت (صنایع مادر و صنایع پایین دستی) یکی از مهمترین بازوهای اقتصادی، درآمدزایی و اشتغالزایی برای هر منطقه ای محسوب می شود و راه اندازی آنها رشد و توسعه اقتصادی را برای مناطق بوجود می آورند.

البته ایجاد و راه اندازی صنایع در هر منطقه ای نیز مستلزم وجود فاکتورهایی است که اگر مناطق هدف، فاکتورهای ایجادی را نداشته باشند و یا کم داشته باشند، سرمایه گذاری ها بی ثمر خواهد بود.

راه اندازی مجتمع صنعتی پتروشیمی خراسان در سال ۷۲ در ضلع شمال شرقی شهرستان بجنورد به دلیل وضعیت مساعد منابع آبی دو دشت بجنورد و مانه بود که این شرط مهم شاید در سایر مناطق استان خراسان بزرگ وجود نداشت.

هرچند که با راه اندازی این مجتمع صنعتی، اشتغالزایی برای عده قابل توجهی از نیروهای کارگری و فارغ التحصیلان دانشگاهی بوجود آمد و به منبع بسیار خوب تامین درآمدهای مالیاتی استان خراسان بزرگ و پس از آن استان خراسان شمالی تبدیل شدهمچنین بر توان اقتصادی کشور در زمینه صنعت پتروشیمی نیز افزوده شد، اما آنچه که طی چند سال اخیر به دغدغه ای بسیار مهم برای استان خراسان شمالی ( با عمری ۱۵ ساله) تبدیل شده ،موضوع تامین آب این مجتمع صنعتی است که پس از خشکسالی های چندین سال اخیر نیز اهمیت آن بیشتر شده است.

با توجه به اینکه در سفر اول کاروان دولت تدبیر و امید به استان خراسان شمالی در سال ۹۳ اجرای طرح جی تی پی پی در مجتمع پتروشیمی خراسان مصوب شد و تاکنون نیز به علل مختلفی به مرحله اجرا نرسیده و به موضوع مهم اقتصادی استان تبدیل شد اما در سال ۹۷ برای اولین بار مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان شمالی مسئله بسیار مهم تری از این مجتمع صنعتی را رسانه ای کرد که آن موضوع، جریان آب های بکر در رگ صنایع استان از جمله پتروشیمی خراسان بود که محل تامین آب این مجتمع صنعتی از هشت حلقه چاه دارای آب آهکی از دشت های بجنورد و مانه همچنین رودخانه اترک است.

این مسئول از استاندار وقت ( محمد رضا خباز) درخواست کرد که به طور جدی به موضوع ورود کند تا پساب تصفیه خانه بجنورد با این منابع آب زیرزمینی جایگزین شوند چراکه در صورت کم توجهی به این موضوع آب های این سفره زیرزمینی افت خواهند کرد.

این مدیرعامل همچنین این مسئله را در دوره مدیریت استاندار کنونی نیز مطرح کرد و خواستار شد تا مجتمع پتروشیمی خراسان به این جایگزینی ملزم شود.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب شهری استان اعلام کرد که مجتمع پتروشیمی خراسان با سرمایه گذاری در تکمیل شبکه فاضلاب بجنورد می تواند تمامی آب مورد نیاز چرخه تولید فعلی خود همچنین فاز دوم طرح توسعه ای اش که اگر اجرایی شود را از محل پساب تصفیه خانه بجنورد تامین کند و از منابع آبی هشت حلقه چاه و رودخانه اترک بی نیاز شود.

در عین حال، این مسئله پس از آنکه رسانه ای و به یک مطالبه عمومی تبدیل شد، مدیرعامل مجتمع پتروشیمی خراسان نیز در نشستی با رسانه ها در پاسخ به پیگیری رسانه ها نسبت به این موضوع عنوان کرد که پتروشیمی خراسان استفاده از پساب بجنورد را در دستور کار خود قرار داده و در حال انجام مطالعات کارشناسی آن است که البته در همین زمینه با شرکت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی مذاکره خواهد کرد.

با توجه به اینکه طی چند سال اخیر مسئله اجرای طرح توسعه ای مجتمع پتروشیمی خراسان به عنوان یک مطالبه عمومی و رسانه ای هنوز در محافل و جلسات مکرر مطرح می شود، در عین حال، مطالبه گران مردمی و رسانه ای استان شفاف سازی نسبت به اینکه چرا مجتمع پتروشیمی خراسان، قول خود در زمینه جایگزینی پساب بجای منابع آبی این هشت حلقه چاه و رودخانه اترک راعملی نمی کند را خواستار هستند.

۵ سال مذاکره بی نتیجه

در همین باره، غلامحسین ساقی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی در گفت و گو با خبرنگار عصر اترک اظهار کرد: انجام مذاکرات میان مجتمع پتروشیمی خراسان و شرکت آب و فاضلاب شهری استان در زمینه بهره برداری این مجتمع از محل آب های خاکستری تصفیه خانه شهر بجنورد از سال ۹۳ آغاز شده و تا به کنون نیز ادامه داشته است.

ساقی با بیان اینکه طی این سال ها مذاکرات بسیاری میان طرفین انجام شده است، تصریح کرد: مجتمع پتروشیمی خراسان طی این سال ها مذاکره کرده است که فقط مذاکره کرده باشد.

وی گفت: این در حالی است که محل تامین آب مجتمع پتروشیمی خراسان آب های با کیفیت زیرزمینی و سطحی است و این مجتمع هیچ الزام قانونی مبنی بر استفاده از آب خاکستری تصفیه خانه بجنورد را ندارد.

وی همچنین خاطر نشان کرد: قیمت آبی که این مجتمع از محل چاه های در اختیار خود بهره برداری می کند ۵۰۰ تا ۵۵۰ تومان در هر لیتر است درحالیکه قیمت هر متر مکعب آب خاکستری که بخواهد از شرکت آب و فاضلاب شهری استان بخرد هفت هزار و ۵۰۰ تومان است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی افزود: مجتمع پتروشیمی خراسان نیز در این مذاکرات هیچ قیمتی را پیشنهاد نداده است تا در سازمان آب و فاضلاب کشور مورد بررسی قرار گیرند.

پتروشیمی خراسان هیچگاه قدم جدی برای استفاده از پساب برنخواهد داشت

وی تصریح کرد: با توجه به اینکه این مجتمع همچنین باید برای احداث شبکه انتقال آب خاکستری از تصفیه خانه بجنورد تا مجتمع را نیز هزینه کند، بنابراین این مجموعه هیچ گاه قدم جدی برای خرید آب خاکستری تصفیه خانه بجنورد را بر نخواهد داشت.

وی درباره آب مورد نیاز مجتمع پتروشیمی خراسان نیز اظهار کرد: در سال ۷۲ شرکت آب منطقه ای وقت خراسان بزرگ برای تامین آب این مجتمع از محل چاه های دشت بجنورد و مانه مجوز بهره برداری پنج میلیون متر مکعب آب در سال را صادر کرده بود.

ساقی افزود: حال این مجتمع در زمینه اجرای طرح ارتقای خود، درصورتیکه بخواهد طرح جی تی پی پی را اجرایی کند به ۱۵ میلیون متر مکعب آب در سال و درصورتیکه بخواهد طرح اوره آمونیاک را اجرایی کند به هفت میلیون متر مکعب آب در سال نیاز دارد که شرکت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی توان تحویل آب خاکستری به این مقدار از نیاز برآورد شده پتروشیمی را دارد.

وی بیان کرد: با توجه به اینکه صدور مجوز بهره برداری از آب های زیرزمینی و سطحی منطقه به این مجتمع صنعتی در سال ۷۲ مبتنی بر وضعیت ذخایر آبی مساعد آن موقع بوده است، با این وجود، در حال حاضر وضعیت سطح آب های موجود در این منابع آبی زیرزمینی مساعد نیست.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی تصریح کرد: تا زمانیکه قانون الزام آوری برای این مجتمع درباره عدم استفاده از آب های زیرزمینی و سطحی مصوب نشود این مجتمع به سراغ خرید آب خاکستری تصفیه خانه بجنورد نمی آید.

افت آب چاه ها،گرفتاری یکسال آینده پتروشیمی خراسان خواهد بود

سیدعقیل مرتضوی، مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان شمالی در گفت و گو با خبرنگار عصر اترک اظهار کرد: زمانیکه هنوز استان خراسان بزرگ به سه استان ( خراسان شمالی، خراسان رضوی و خراسان جنوبی) تقسیم نشده بود، احداث مجتمع پتروشیمی خراسان در حد فاصل دو دشت بجنورد و مانه که دارای منابع آبی مناسب زیرزمینی بودند، تصویب و اجرایی شد.

مرتضوی گفت: وزارت نیرو برای احداث این مجتمع مجوز بهره برداری آب از هشت حلقه چاه در این دو دشت فقط از یک فروردین ماه تا ۳۱ شهریور ماه هر سال همچنین بهره برداری از آب رودخانه اترک فقط از یک مهر ماه تا ۲۹ اسفند ماه هر سال را صادر کرد.

وی افزود: مجوز صادر شده برای بهره برداری از پنج میلیون متر مکعب آب در سال بوده است که کمتر از نصف این حجم آب از محل هشت حلقه چاه تامین می شود.

وی در ادامه با تصریح بر این مطلب که تامین آب شرب خط قرمز شرکت آب منطقه ای است، عنوان کرد: طی سال های ۹۰ و ۹۱ که مدیریت پساب های تصفیه خانه ها با شرکت های آب منطقه ای کشور بود، شرکت آب منطقه ای خراسان شمالی با مجتمع پتروشیمی خراسان درباره جایگزینی پساب تصفیه خانه بجنورد با منابع آبی هشت حلقه چاه و رودخانه اترک وارد مذاکره شد که البته این مجتمع صنعتی نیز با این جایگزینی موافقت کرد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان شمالی در ادامه افزود: با این وجود، پس از این مذاکره موضوع اجرای طرح جی تی پی پی و اوره آمونیاک در این مجتمع روی میز سرمایه گذاری قرار گرفت که این مجتمع برای اجرای یکی از این پروژه ها تا ۱۵ میلیون متر مکعب آب را مطالبه کرد.

مرتضوی گفت: با توجه به اینکه این حجم آب از محل منابع سفره های زیرزمینی این دو دشت قابل تامین نبود و نیست، موضوع بهره برداری از آب خاکستری تصفیه خانه بجنورد را به پتروشیمی خراسان پیشنهاد دادیم البته منوط به اینکه باید شبکه فاضلاب شهر بجنورد تکمیل شود و خط انتقال آب خاکستری از محل تصفیه خانه بجنورد تا محل مجتمع پتروشیمی خراسان نیز با سرمایه گذاری این مجتمع صنعتی انجام شود.

وی خاطر نشان کرد: هر چند که وزارت نیرو طی مکاتبه ای با وزارت نفت با اختصاص این حجم از آب خاکستری به مجتمع پتروشیمی خراسان موافقت کرده، با این وجود، هنوز این مجتمع سرمایه گذاری جدید خود را تعیین تکلیف نکرده است.

این مقام مسئول عنوان کرد: با توجه به اینکه دشت مانه جزو دشت های آزاد در برداشت آب و دشت بجنورد نیز جزو دشت های ممنوعه بحرانی در برداشت آب هستند و بر روی هشت چاه تحت اختیار مجتمع پتروشیمی خراسان کنترهای هوشمند نصب شده اند تا طبق پروانه بهره برداری صادره، آب برداشت کنند، با این وجود، شرکت آب منطقه ای استان به مجتمع پتروشیمی خراسان اعلام کرده است که باید هر چه سریعتر نسبت به جایگزینی آب خاکستری بجای منابع آبی در اختیار خود اقدام کند.

وی با یادآوری این مطلب که ادامه برداشت ها موجب خواهد شد تا سطح منابع آبی این چاه ها افت کنند، تصریح کرد: بر همین اساس، این مجتمع تا یک سال آینده حتما گرفتار خواهد شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان شمالی افزود: سطح منابع آبی سفره های زیرزمینی که افت کنند به لحاظ زیست محیطی نیز احتمال وقوع نشست دشت ها رخ خواهد داد.

انتهای پیام/قهرمانی